Na Edwin Naidu / Afrika Kusini
Wakati mafuriko yakiharibu Afrika Kusini, Ramaphosa anakabiliwa na dhoruba yake ya kisiasa. Kwa Waafrika Kusini, mvua hainyeshi tu, bali inamwagika!
Serikali imetangaza hali ya hatari ya kitaifa kutokana na hali mbaya ya hewa inayoathiri mikoa kadhaa nchini kote, ikiwemo Western Cape, Eastern Cape, Northern Cape, North West, Free State, na Mpumalanga. Kituo cha Kitaifa cha Kusimamia Majanga kilitangaza hali hiyo baada ya siku kadhaa za mvua zisizokatika.
Tangu tarehe 4 Mei, mafuriko, dhoruba za radi, upepo mkali, na maporomoko ya theluji yamepiga sehemu kubwa ya nchi, kulingana na Mkuu wa Kituo cha Kitaifa cha Kusimamia Majanga, Bongani Elias Sithole. Alisema kuwa ukubwa na ukali wa mfumo huo wa hali ya hewa ulichochea mamlaka kupandisha kiwango cha mwitikio hadi ngazi ya kitaifa.
Tangazo hilo linamaanisha kuwa miundo ya serikali katika ngazi zote sasa inaimarisha uratibu wa kutoa msaada, misaada, na shughuli za ukarabati ili kusaidia jamii zilizoathirika na kurejesha miundombinu iliyoharibiwa. Fedha zitaelekezwa kwenye ukarabati, ingawa upatikanaji wake utazingatia taratibu kali.
Hali hii mbaya ya hewa imekuja wakati mmoja na dhoruba ya kisiasa kuhusu hatima ya Rais Cyril Ramaphosa katikati ya kashfa ya Phala Phala. Kashfa hiyo inahusu wizi wa zaidi ya dola za Kimarekani 500,000 taslimu mnamo mwaka 2020, zilizokuwa zimefichwa kwenye sofa katika shamba la Rais huko Limpopo. Shutuma za utakatishaji fedha na kufunika ukweli ziliibuka, na kusababisha jopo huru kupata ushahidi wa awali wa utovu wa nidhamu. Ingawa waendesha mashtaka hawakumfungulia mashtaka mwaka 2024, uamuzi wa Mahakama ya Katiba wa Mei 2026 ulipata kuwa Bunge liliondoa ripoti ya jopo hilo isivyo halali, jambo ambalo limerudisha suala hilo kwenye uchunguzi.
Bunge limethibitisha kuwa litaunda kamati ya kumuondoa madarakani (impeachment committee) ili kuchunguza madai hayo, kulingana na agizo la mahakama. Chama cha ANC kimeitisha mkutano wa dharura wa Halmashauri Kuu ya Taifa (NEC) kujadili mgogoro huo. Vyama vya upinzani kama EFF vinadai kuwa uchunguzi uanze mara moja.
Mkoa wa Western Cape, hasa eneo la Garden Route, ndio umeathirika zaidi, huku mvua kubwa na mafuriko yakiendelea kusababisha uharibifu katika miji na njia za usafiri. Idara ya Hali ya Hewa ya Afrika Kusini imetoa onyo jingine la kiwango cha 8 cha dhoruba kali kabla ya baridi kali inayotarajiwa kupiga Western Cape hadi Jumanne, Mei 12.
Athari za dhoruba pia zinahisiwa katika mkoa wa Eastern Cape, ambapo sehemu za Nelson Mandela Bay zimebaki bila huduma thabiti za maji na umeme baada ya mafuriko kuharibu miundombinu.
Wakati Waafrika Kusini wakipambana na hali ngumu ya hewa, Rais Ramaphosa anaweza kuondolewa ikiwa kamati ya uchunguzi itabaini utovu wa nidhamu na kuwasilisha ripoti kwenye Bunge, ambalo litahitaji thuluthi mbili ya kura ili kumuondoa kabisa. Siku ya Jumatatu, Rais alisisitiza kuwa hatajiuzulu bali atatimiza jukumu lake, akisisitiza kujitolea kwake kwa utawala wa sheria na kuimarisha taasisi za kidemokrasia.
©Higher Education Media Services – www.ednews.africa
